BATINIYYE: Şiaya mensubiyet iddia eden, fakat islam müelliflerice İslam dışı kbaul edilen fırka.Nasların (delillerin) zahiri ve batıni manaları bulunduğunu, zahirin kabuk teşkil ederek asıl maksud olan mananın batın olduğunu söylerler.Batıni manaları ancak kendilerince kabul edilen Ma’sum imamlar bilir.
Çaşitli islam memleketlerinde değişik adlar almışlardır.Batınıyyenin, aslında Allah’ı ve mukaddesatı inkar ettikleri, nefsin arzu ettiği şeyleri mübah gördükleri kabul edilir.
BERAHİME: Brahmanlar. İslam müelliflerine göre bu Hind telakkisinde kainatın hudusu ve Allah’ın birliği kabul edilmekle beraber nübüvvet inkar edilir.Bu sebeple de tenkide tabi tutulur.
CEBRİYYE: Kulun hiç bir fiil, irade ve kudrete sahip bulunmayıp yalnızca ilahi fiillere sahne teşkil etmeye mecbur olduğunu kabul edenler.En meşhur kolu Cehmiyyedir.
CEHMİYYE: Cehm b. Safvan’ın görüşlerini benimseyenler.Allah’ın sıfatlarını, ru’yetullahı (Allah’ın görülebilmesini) ve kulun iradesini inkar ederler.Cennet ile cehennemin sakinleriyle birlikte fani olduklarını kabul ederler.
DEHRİYYE: Zaman (dehr) ile maddenin ebediliğini benimseyenler.Allah’ı ve ahiret gününü inkar ederler.Onlara göre kainat kadim olup tabiat kanunlarına veya feleklerin devrine tabidir.
FUDAYLİYYE: Havaricin tali fırkalarından biri.İsmet-i enbiya hakkında kabulu mümkün olmayan görüşleri vardır.Havaricin bir kolu olan Ezarıka’nın da benzer görüşleri mevcuddur. DEVAMI İÇİN – >> Yazının devamını oku »